พัฒนาเครื่องปั้นดินเผา ภูมิปัญญาคนภาคเหนือ

รองศาสตราจารย์ ดร.จิรวัฒน์ พิระสันต์  คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์  มหาวิทยาลัยนเรศวร ในฐานะหัวหน้าคณะวิจัยผลงานพัฒนาเครื่องปั้นดินเผา ภูมิปัญญา 3 จังหวัดภาคเหนือตอนล่างที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่ง ชาติ(วช.) กล่าวถึงการวิจัยในเรื่องดังกล่าวว่า มีวัตถุประสงค์เพื่อสืบค้นข้อมูลด้านภูมิปัญญา ท้องถิ่นของชุมชนปฏิบัติการเรียนรู้ทางด้านศิลปกรรม 3 จังหวัดภาคเหนือตอนล่าง การพัฒนาเครื่องปั้นดินเผาของชุมชน การจัดทำชุมชนปฏิบัติการเรียนรู้ทางด้านศิลปกรรมของ 3 จังหวัดภาคเหนือตอนล่าง และการจัดทำแผนที่ท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมสำหรับชุมชน โดยการศึกษา   วิจัยเรื่องนี้ผู้วิจัยใช้พื้นที่ศึกษาของชุมชนปฏิบัติการเรียนรู้ทางด้านศิลปกรรมของ  3 จังหวัดภาคเหนือตอนล่าง  ที่รวมกลุ่มประกอบอาชีพในการผลิตเครื่องปั้นดินเผา ได้แก่ กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านมอญ ต.บ้านแก่ง อ.เมือง จ.นครสวรรค์ กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านท่าโพธิ์ อ.เมืองจ.พิษณุโลก กลุ่มเครื่องปั้นดินเผาทุ่งหลวง ต.ทุ่งหลวง อ.คีรีมาศ จ.สุโขทัย และกลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านเกาะน้อย ต.หนองอ้อ อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย

สำหรับกลุ่มเครื่องปั้นดินเผาบ้านมอญแล้ว นับว่าเป็นความโชคดีของคนบ้านมอญ เพราะมีการตัดถนนเข้ามายังชุมชนทำให้ความสะดวกสบายและความเจริญเข้ามาใน ชุมชนเป็นอย่างมาก รวมทั้งได้มีการนำเอาเทคโนโลยีการผลิตเครื่องปั้นดินเผามา ใช้ทำให้สามารถผลิตทันต่อความต้องการของตลาด  และสามารถเปิดตลาดโดยมีรูปแบบของภาชนะดินเผาใหม่ เช่น กระถาง แจกัน ทำให้คนบ้านมอญดำรงอาชีพนี้ต่อไป สำหรับเครื่องปั้นดินเผาของบ้านมอญ ที่เป็นสินค้าเพื่อการจัดจำหน่ายประกอบด้วย 3 ประเภท คือ 1 ประเภทการใช้สอย 2 ประเภทของประดับตกแต่ง และ 3 ประเภทของที่ระลึก

ส่วนชุมชนเครื่องปั้นดินเผาบ้าน ท่าโพธิ์นั้น เป็นชุมชนเครื่องปั้นดินเผาที่เปิดโอกาสให้กับผู้สนใจเข้ามาเรียนรู้การปั้น เครื่องปั้นดินเผาของบ้านท่าโพธิ์ จึงทำให้  มีคนรู้จักมากขึ้นและทั้งยังเป็นการสร้าง  รายได้เพิ่มให้กับคนในชุมชนด้วย โดยมีแนวคิดว่าต้องการเปิดโอกาสให้กับนักเรียน นิสิต นักศึกษา เข้ามาเรียนรู้วิธีการปั้นด้วยการปฏิบัติจริง พร้อมทั้งยังสอนวิชาออกแบบที่ไม่เหมือนการปั้นแบบเก่า ทั้งนี้ต้องการให้เครื่องปั้นดินเผามีรูปแบบใหม่ ในการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ เพื่อประโยชน์ต่อชนรุ่นหลังได้นำไปประกอบอาชีพและเผยแพร่ต่อไป สามารถนำความรู้ที่ได้กลับไปประกอบอาชีพเลี้ยงปากเลี้ยงท้องได้ อย่างดี สินค้าของกลุ่มฯ ส่วนมากจะเป็นพวกเครื่องแต่งบ้าน กระถางต้นไม้ อ่าง ต่าง ๆ ที่ล้วนแล้วแต่สร้างขึ้นมา  จากจินตนาการของผู้ปั้นเองโดยทั้งสิ้น  มิได้มีการลอกเลียนแบบลวดลายจาก   ที่อื่นใด

สำหรับ กระถางต้นไม้ของบ้านท่าโพธิ์นี้ เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้รับความสนใจจากชุมชนเป็นอย่างมาก เนื่องจากมีคุณภาพดี สามารถระบายน้ำออกได้ค่อนข้างรวดเร็ว ทำให้มีผู้สนใจทั้งในพื้นที่และต่างจังหวัดมาซื้อรวมทั้งมารับไปขายต่ออีก ทอดหนึ่ง

จากนั้นได้มีการพัฒนารูปแบบเครื่องปั้น ดินเผาชื่อชุดว่า ชุดน้ำริน โดยมีกลุ่มเป้าหมายเพื่อการตกแต่งบ้าน  ทั้งนี้ชุดน้ำรินของชุมชนบ้านท่าโพธิ์มีเอกลักษณ์เป็นรูปทรงอิตาลี และสามารถตอบสนองกับความต้องการของตลาดได้หลายระดับ ต่อมาได้พัฒนาตามความต้องการของผู้บริโภค ซึ่งได้แก่ อ่างบัว แจกัน กระถาง รูปทรงต่าง ๆ เป็นต้น.

วันจันทร์ ที่ 11 มกราคม 2553www.dailynews.co.th

Advertisements